مقدمه

آلبوم آشویتس، تنها سند تصویری به جا مانده از روند کشتار همگانی در اردوگاه مرگ آشویتس بیرکناو می باشد. این آلبوم سندی بی همتاست که از سوی بانو لیلی یعکوو – زلمانویچ مئیر، به موزۀ ید و شم اهدا شده است. تصاویر این آلبوم در ماه های مه و ژوئن سال 1944، به دست ارنست هوفمن و برنارد والتر، افسران اس.اس. نازی گرفته شده که موظف به عکس برداری و انگشت نگاری زندانیان بودند (زندانیان غیریهودی، چرا که یهودیان مستقیما به سلول های گاز فرستاده می شدند). این تصاویر، ورود یهودیان منطقه کارپاتو – روتنیای مجارستان را به اردوگاه مرگ نشان می دهند. بسیاری از آنان، شهروندان گتو Berehovo بودند. این گتو به نوبه خود محل تمرکز یهودیان  شهرک های اطراف بود.

آغاز تابستان 1944، اوج اخراج یهودیان مجارستان بود. در شتاب بخشیدن به این کار، خط راه آهن تازه ای از ایستگاه قطار، تا صحن ورودی واقع در اردوگاه مرگ آشویتس کشیده بودند. اغلب تصاویر آلبوم، در همین صحن برداشته شده.  پزشکان و زندانبانان اس.اس. عملیات "انتخاب" یهودیان را با ورود ایشان به آن مکان انجام می دادند. افرادی که  توانائی کار داشتند، پس از انجام برنامه های اداری، شناسائی، نام نویسی و عفونت زدائی در بین  آلونک ها تقسیم می شدند. دیگران یکسره به سوی سلول های گاز روانه می گشتند. آنها زیر دوش های گاز سمی که ظاهرا بی زیان به نظر می آمدند، به هلاکت می رسیدند و خاکستر پیکرهای بیجانشان در مردابی واقع در پشت اردوگاه پخش می شد. نازی ها نه تنها به نحوی بی رحمانه یهودیانی که هنوز زنده مانده بودند را به بیگاری می کشیدند، بلکه اموالی را هم که با خود آورده بودند چپاول می کردند. آنها حتی از  روکش طلای دندان مردگان نیز نمی گذشتند و آنها را به دست گروه های ویژه مرکب از زندانیان، از دهانشان بیرون می کشیدند. وسایل شخصی که یهودیان با خود آورده بودند، به دست زندانیان تقسیم بندی می شد و در مکانی که به اسم "کانادا" –بازپسین کشور وفور-  معروف شده بود انباشته می گشت.

عکس های آلبوم نشانگر کلیه مراحل این جریان، به جز مرحله قتل، می باشد.

هدف از تهیه این عکس ها روشن نیست. هدف آن بهره برداری های تبلیغاتی نبوده و نیز معلوم نیست که آیا استفاده های شخصی در تهیه آن دخالت داشته است. گمان میرود که همانند آلبوم های عکس دیگری که در بسیاری از اردوگاه های تمرکز فراهم شده، هدف از تهیه این آلبوم نیز ارائه گزارش به رده های بالاتر نازی بوده است.

لیلی هرگز این آلبوم را پنهان نکرده بود و اطلاعات مبنی بر وجود این آلبوم بارها منتشر شده بود. وی یکبار حتی برای نشان دادن آلبوم به عنوان سند به دادگاه آشویتس که در دهه 60  میلادی در فرانکفورت تشکیل شد فراخوانده شد.  لیلی آلبوم را سال های طولانی نزد خود نگهداری نموده، تا اینکه در سال 1980، سرژ کارسفلد، صیاد نامدار نازیها، به نزد وی رفت و به او  پیشنهاد نمود که این آلبوم را به موزۀ ید و شم اهدا نماید.

این آلبوم در سال 1994، به آزمایشگاه حفظ اسناد ید و شم سپرده شد. این آلبوم در آنجا بازسازی گشته و اطلاعات مربوط به هر یک از تصاویر در بانک اطلاعات رایانه بایگانی گردید. کارشناسان بایگانی، موفق به مقایسه و تطبیق این تصاویر با تصاویر هوایی که در چندین نوبت توسط  نیروی هوایی آمریکا در سال های 45-1944، گرفته شده بودند، شدند. در سال 1999، تمامی آلبوم با پیشرفته ترین و باکیفیت ترین ابزار دیجیتالی اسکن شده است.

آلبوم شامل 193 تصویر در قالب 56 برگ است. نسخه اصلی برخی از تصاویر موجود نمی باشد، تعدادی از آنها را لیلی به بازماندگانی داده است که بستگان به قتل رسیده خویش را در آنها شناسائی کرده اند. یکی از این تصاویر اخیرا به ید و شم اهدا گشته است.

مقدمه    |    آلبوم    |    تصاویر هوائی    |    مولتی مدیا