Friends  |  Press Room  |  Contact Us

The International School for Holocaust Studies

Beknopte encyclopedie van de Holocaust

SS

(Schutzstaffel, Beschermings Eenheid) Eliteorganisatie in het Derde Rijk die verantwoordelijk was voor de Endlösung en andere terreurdaden en vernietiging.
De SS was oorspronkelijk opgericht in maart 1923 als Adolf Hitler’s persoonlijke bodyguard korps. Het was een exclusieve vechtgroep die wedijverde met de macht met de andere militie van de NSDAP, de Storm Afdeling (SA). Van SS-leden werd verwacht dat ze zich aan een strikte militaire discipline hielden en dat ze volledig trouw waren aan Hitler en de nazi’s
In januari 1929 werd nazi-leider Heinrich Himmler het nationale hoofd van de SS of rijksleider van de SS. Onder zijn leiderschap groeide de SS enorm in omvang en sterkte. Tegen de tijd dat Hitler de nationale macht kreeg in Duitsland in 1933 had Himmler van de SS de machtigste organisatie in het Reich gemaakt. Hij creëerde vele nieuwe departementen in de SS-organisatie zoals een inlichtingendienst genaamd de Sicherheitsdienst (SD), die hij onder de leding van Reinhard Heydrich plaatste, en het Rasse- und Siedlungshauptamt dat de leiding had bij alle raciale zuiveringen. Himmler regelde ook de veiligheid van het hoofdkantoor van de NSDAP en de leiders.
Himmler transformeerde de SS in de meest elitaire groep in het Reich. Om een SS-officier te worden moest men zijn raszuiverheid bewijzen en ook van zijn vrouw helemaal terug tot in de achttiende eeuw, men moest er volkomen arisch uitzien en men moet totale trouw aan Hitler zweren. SS-leden droegen een uniform dat hen er onverschrokken uit deed zien, een zwart uniform, een zwarte pet, een doodshoofdbadge, een doodshoofd ‘ere-ring’ en een officiersdolk waarin gegraveerd stond: Trouw is Mijn Eer. In 1934 concentreerde Himmler de macht van de SS. Hij doodde de oorspronkelijke leiders van de SA, voegde de militia onder het SS-commando en nam de leding over de Gestapo (de geheime politie) en alle concentratiekampen in Duitsland over. Hij gaf Theodor Eicke, hoofd van de SS-bewaking en de Doodshoofdtroepen het gezag over de kampen. De Doodshoofd troepen waren de bron van van de militaire SS-afdelingen die later bekend werden als de Waffen-SS. Himmler ontwikkelde ook een strategie om belangrijke Duitsers bij de SS te krijgen als eervolle leiders en om politieofficieren van lager niveau aan te nemen.
In de volgende jaren richtte Himmler scholen op voor jonge officieren en speciale SS-politie-eenheden, bekend als de Einsatzgruppen. In 1939 richtte hij speciale SS-rechtbanken op zodat de SS zich niet meer aan de Duitse wet hoefde te houden.
Nadat de Tweede Wereldoorlog was uitgebroken in september 1939 groeide de SS enorm. SD afdelingen, Einsatzgruppen, en lokale SS-diensten voerden het anti-Joodse beleid van het Reich uit door heel Europa. Het Hoofdbureau Rijksveiligheid (Reichssicherheitshauptamt, RSHA) werd al snel opgericht, dit zorgde voor de interne veiligheid binnen het Reich, doodde vijanden van de nazi’s en stuurde gevangenen naar concentratiekampen.
SS-officieren voerden het beheer over de organisatie van de Endlösung, het vernietigen van het Europese Jodendom. Toen Duitsland de Sovjet-Unie binnenviel in juni 1941, leidden de mobiele moordeenheden van de Einsatzgruppen de executie van honderdduizenden Joden.
De expert van Joodse zaken van de RSHA, Adolf Eichmann, organiseerde en hield toezicht op de deportatie van Joden uit hun huizen naar getto’s en dan verder tot hun dood in concentratie- of vernietigingskampen. SS-officieren waren ook direct verantwoordelijk voor het beheer van die kampen, waar miljoenen Joden werden vermoord met giftig gas. Uiteindelijk bestond de SS uit miljoenen soldaten en officieren.
Na de oorlog werd de SS tot criminele organisatie verklaard door het Internationaal Militair Tribunaal in Neurenberg. Leden van alle onderdelen waaronder de Gestapo, de SD, de Doodshoofdtropen, de Waffen-SS en anderen werden als misdadigers berecht. Sommigen kregen de doodstraf, anderen gingen levenslang de gevangenis in maar velen werden vrijgelaten.

Met dank aan Yannick Servais voor zijn inzet en bijdrage aan het tot standkomen van deze beknopte encyclopedie.
Encyclopedia of the Holocaust, In Association with Yad Vashem, The Holocaust Martyrs' and Heroes' Remembrance Authority, Dr. Robert Rozett and Dr. Shmuel Spector, Editors, Yad Vashem and Facts On File, Inc., Jerusalem Publishing House Ltd, 2000.