Friends  |  Press Room  |  Contact Us

The International School for Holocaust Studies

Beknopte encyclopedie van de Holocaust

Neurenberger Wetten

Rassenwetten, op 15 september 1935 afgekondigd door het Duitse parlement in Neurenberg. Deze wetten werden de wettelijke basis voor de racistische anti-Joodse politiek in Duitsland. De acht jaar erna werden nog dertien bijkomende verordeningen toegevoegd; deze hielden de eerste officiële definitie in van wie als Jood moest worden beschouwd en wie als ariër, en stootten de Joden systematisch uit het Duitse openbare leven. Joden met drie of vier Joodse grootouders werden beschouwd als volbloed-Joden.
De eerste van de twee Neurenberger Wetten werd de Rijks Burger Wet genoemd en bepaalde dat alleen ariërs burgers van het Rijk konden zijn. Daardoor werden de Joden van hun politieke rechten beroofd en werden zij gereduceerd van Reichsbürger (burgers van het Rijk, zoals de ariërs) tot Staatsangehörige (mensen zonder burgerrechten). De tweede wet, de Wet ter Berscherming van Duits bloed en Duitse eer, verbood huwelijken en seksuele relaties tussen Duitsers en Joden; het in dienst nemen van Duitse vrouwen onder de 45 jaar in Joodse huishoudens; en het voeren van de Duitse vlag door Joden. In de eerste anti-Joodse wetgeving werden nog uitzonderingen gemaakt voor Joodse veteranen van de Eerste Wereldoorlog die voor het uitbreken van de oorlog in 1914 voor de regering hadden gewerkt. De Wetten verklaarden deze uitzonderingen onwettig; Joodse oorlogshelden moesten net zo slecht behandeld worden als alle andere Duitse Joden.
In de zomer van 1935 waren dergelijke wetten dringend nodig geworden. De NSDAP had geen duidelijk beleid ten opzichte van de status van de Joden in Duitsland en partijleiders en rijksambtenaren verschilden met elkaar van mening over de Joodse kwestie. Er waren anti-Joodse rellen uitgebroken, de partij en de mensen eisten enige duidelijkheid en Hitler voelde zich gedwongen een antwoord te geven over deze zaak. De Neurenberger Wetten kalmeerden de nazi-functionarissen die gevraagd hadden om de strenge anti-Joodse uitlatingen in het partijprogramma.
De Neurenberger Wetten voorzagen niet alleen in een legale uitvoering van de wet door het uitsluiten van de Joden van de belangrijkste stroming van de Duitse cultuur, maar gaven de NSDAP ook een aannemelijke verklaring voor de antisemitische rellen en arrestaties die de afgelopen maanden hadden plaatsgevonden.

Met dank aan Yannick Servais voor zijn inzet en bijdrage aan het tot standkomen van deze beknopte encyclopedie.
Encyclopedia of the Holocaust, In Association with Yad Vashem, The Holocaust Martyrs' and Heroes' Remembrance Authority, Dr. Robert Rozett and Dr. Shmuel Spector, Editors, Yad Vashem and Facts On File, Inc., Jerusalem Publishing House Ltd, 2000.